Şapkalı "a" kalktı mı?

[alkan38]

Arkadaşlar bir ara a harfi üzerindeki inceltme şapkasının kalktığını duymuştum ama bazı kitaplarda kullanılıyor bilgisi olan var mı?

[Oğuz AKKAŞ]

Hocam "düzeltme" ya da" inceltme işareti" bir zamanlar epey yormuştu bizi ya TDK artık bu işareti kullanıyor bildiğim kadarıyla.

[Hatice066]

Hocam tamamen kalktığı söylenemez.Bazı kelimelerde kullanılmıyor artık.Örneğin "istiklal" in a'sında daha önce vardı ama şimdi yok.Bunun yanında Âkif sözcüğünde kullanılıyor.

[Pınar AYTAÇ]

 Uzatma amaçlı

    * Yazılışları aynı, anlam ve okunuşları farklı olan kelimeleri birbirinden ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine düzeltme işareti konur.

Örnek:

    adem: yokluk
    âdem: insan
    adet: sayı
    âdet: gelenek, alışkanlık
    alem: bayrak, minare ve cami kubbelerinin üstündeki hilâl
    âlem: dünya, evren
    alim: her şeyi bilen
    âlim: bilgin
    aşık: eklem kemiği, aşık kemiği
    âşık: vurgun, tutkun
    hakim: hikmet sahibi
    hâkim: yargıç
    hal: sebze-meyve satılan yer; çözme, çözülme; tahttan indirme
    hâl: durum, vaziyet
    hala: babanın kız kardeşi
    hâlâ: henüz
    şura: şu yer
    şûra: danışma kurulu

    * Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.

Örnek: tarih, cahil, takip, layık

    * Katil (öldürme) ve kadir (değer) kelimeleriyle karışma olasılığı olduğu hâlde katil (a uzun) (öldüren) ve kadir (a uzun) (güçlü) kelimelerinin düzeltme işareti konmadan yazılması yaygınlaşmıştır.

İnceltme amaçlı

    * Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerde bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a, u ünlülerinin üzerine düzeltme işareti konur. Bu düzeltme işareti a, u ünlülerinden önce gelen g, k ünsüzlerinin ince okunmasını sağlar.[1]

Örnek: dergâh, gâvur, ordugâh, tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, hikâye, kâfir, kâğıt, Hakkâri, Kâzım, mahkûm, mekân, mezkûr, sükûn, sükût, kâr, mezkûr, kâbus, rüzgâr, hikâye

    * Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri de düzeltme işareti ile yazılır.[1]

Örnek: Halûk, Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye, Lâdik, Lâpseki

    * Cins isimlerde ince l'yi göstermek için düzeltme işareti kullanılmaz.

Örnek: ahlak, felaket, ilave, kelam, billur, ilaç, lale, lazım, üslup
Nispet i'si [değiştir]

    * Nispet i'sinin ismin belirtme hâli ve iyelik eki ile ya da başka bir sözcükle karışabileceği durumlarda nispet i'si üzerine düzeltme işareti konur.

Örnek:

    askerî: askerlikle ilgili (askerî okul)
    askeri: "asker"in belirtme hâli (Türk askeri)
    dinî: dinle ilgili, dinsel (dinî bilgiler)
    dini: "din"in belirtme hâli (İslam dini)
    ilmî: ilimle ilgili, bilimsel (ilmî tartışmalar)
    ilmi: "ilim"in belirtme hâli (fizik ilmi)
    millî: milletle ilgili, ulusal (millî meseleler)
    milli: mili olan
    resmî: devletin olan, devletle ilgili (resmî kuruluşlar)
    resmi: "resim"in belirtme hâli (Atatürk'ün resmi)

    * Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.[1]

Örnek: siyasi, hukuki, insani, iktisadi

    * Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır.

Örnek: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik.

 alıntı:TDK SÖZLÜĞÜ Sayfa 6
umarım yararlı olmustur

[derinnn]

Oluşabilecek yanlış anlamalar yüzünden ben de kullanılıyor diye biliyorum.Hatta tartışmalarda genelde şu örnek verilir:

İki kişi arasında şöyle bir konuşma geçiyor:

Karını benimle paylaşır mısın?

Kârını benimle paylaşır mısın?

[ARZU ÖĞRETMEN]

İlk kez duydum bu örneği.      

[Pınar AYTAÇ]

akıldan çıkmayacak derin bir örnek olmuş

[Oğuz AKKAŞ]

Hakikaten örnek oldukça çarpıcı, unutulmaz...

[alkan38]

Verdiğiniz bilgiler için teşekkürler arkadaşlar.

[ümmü elif]

teşekkürler...

[furkanpanter2009]

hocam inceltme (^) kalktımı

[ileti1978]

TDK'nın sitesindeki imla klavuzunda "düzeltme işareti" noktalama işaretlerinin içinde geçen yıl vardı ancak bu sene yok. Bunun açıklaması da sadece şapkalı a'nın değil diğerlerinin de kalktığını ifade eder.

[mehmethoca]

Şapkalı "a" aynen duruyor...Bizzat TDK başkanı açıkladı ve şunu ekledi..".Bizim adımıza birileri kaldırmış.".. Kesinlikle kullanılıyor,yoksa yukarıdaki kar bölüşme hikayesi ortaya çıkıyor..